top of page

 

Zbiórka o 10.30 rano

 

  •  Jaskinie
    Black Burn i Ardclins Pot
     

 

Informacje na temat rodzaju skał, występujących  w tych jaskiniach: 

 

Jaskinia Black Burn jest jedynym w Irandii , przebadanym, rozległym systemem jaskiniowym jaki rozwinął się w wapeniach kredowych. Jest to najprawdopodobniej najrozleglejszy w Wielkiej Brytanii, krasowy system odwadniający jaki wytworzył się w kredowych węglanach.

 

W normalnych warunkach strumień znika pod ziemią u podstawy 25-metrowego, bazaltowego wodospadu, będącego najprawdopodobniej miejscem spotkania antrimskich bazaltów i kredy Potrush.  Wejście do jaskini znajduje się 110m na wschód od wodospadu i w warunkach wysokiej wody rzeka znika pod ziemią w tym miejscu.  Podczas powodzi ten system jaskiniowy jest zbyt niedojrzały by pozwolić całej wodzie wpłynąć pod ziemię.w tym miejscu i od Black Burn  strimień płynie w stronę wybrzeża morskiego..  Obecne wejście do jaskini znajduje sie na współrzędnych  D24622117.  Jaskinia ta została do tej pory  zmapowana na całkowitej długości 142m, ale dalsze 350m korytarza było eksplorowane w 1984 po przekopaniu się przez zacisk z ruchomymi głazami i nurkowaniu  w pięciu zalanych sekcjach.  Jaskinia Black Burn może być zaklasyfikowana jako  jaskinia epifreatyczna i w normalnych warunkach płynie tam wystarczająco dużo wody by nie pozwolić grotołazom na wejście.  Korytarz jes kontrolowany przez zestaw dużych szczelin  i naprzemiennie występują sekcje wadyczne i freatyczne, Poza serią wejść znajduje się tutaj pewna liczba  awenów, które znajdują sie w pęknięciach skał, i przez które przedostaje się woda oraz gruby osad klastyczny (okruchowy) do głównego korytarza.. Seria szczelin jest widoczna po północnej i połudnowej strone klifu w zwężeniu wąwozu  80m w dół rzeki od wodospadu i ponoru przy niskiej wodzie.  W tym miejscu znajduje się 3-metrowy, pionowy spadek do koryta rzeki. Dostęp do jaskinii prowaadzi przez kilka powiększonych, znajdujących się na tym obszarze szczelin, Szczątki popowodziowe często blokują te otwory, ograniczając dosęp, który można uzyskać jedynie po przekopaniu się i usunięciu szczątków (np. pni drzewnych). W górę rzeki od 3-metrowego wodospadu powiększona szczelina prowadzi do 4-metrowego zejścia do komory.  Wiadomo, że szczelina ta ciągnie się dalej na południe ale jest obecnie zablokowana. W dół rzeki od 3-metrowego wodospadu znajduje się kolejna rozległa szczelina, przez którą możliwy jest dostęp do jaskinii po przekopaniu się w 1994.  Szczelina ta, chociaż początkowo horyzontalna i ograniczona przestrennie (1.5m wysokości na 40cm szerokości),  szybko zamienia się w serię krótkich, pionowych progów mierzących w sumie 12m i prowadzących do komory.  Trzy rozległe aweny przechodzą przez sklepienie do komory, z których ten położony najdalej na południe prowadzi z powrotem do zablokowanej szczeliny powyżej 3-metrowego wodospadu.  W tym wejściu znajduje się seria  szybów z pewną liczbą głazów.  Od wejściowych progów korytarz podąża za ukierunkowaną na południe szczelną i wadyczna natura korytarza zmenia się w freaetyczną na 15m od miejsca, w którym kierumek szczeliny zmienia się z południowo-południowo-zachodniego na połdniowo=wschodni.  Korytarz tutaj jest świetną, freatyczną tubą z dobrze rozwiniętym scallopingiem i małym wadycznym rowem.  Prowadzi ona po 10m do komory z awenami.  Można się z tej komory wspiąć do serii korytarzy prowadzących na północ w stronę wąwozu.  Z tej komory korytarz wadyczny z rozszerzeniem na poziomie strumienia podąża za kierującą się na południe szczeliną do punktu, w którym mały dopływ wpada do głównego przewodu. Przy bardzo niskim stanie wody jest to piierwsza woda napotykana w jaskini.  Strumień opuszcza główny korytarz 20m  w dół rzeki przy kolejnej zmianie kierunku szczeliny. Korytarz jest znacząco poszerzony we wcięcie na poziomie gruntu, szczególnie tam gdzie bazaltowe otoczaki tworzą podłoże korytarza.  Przejście kieruje sie teraz na północny zachód, zachowując proporcje 4m wysokości na 1m szerokości aż do momentu, w którym jest napotkana kolejna komora z anwenami.  Jest to obecnie granica badań, awen jest cząściowo wypełniony bazaltowymi głazami co przeszkodziło w kontynuacji badań. Lokalizacja tego punktu jest bliska podstawy  bazaltowego wodospadu na powierzchni.

Ogólny kierunek nieprzebadanego korytarza jest północno-zachodni i ma podobne charakterystyki co przebadana cząść jaskini.  Freatyczne sekcje były zalane podczas początkowej eksploracji w1984 (pięć syfonów).  Za pierwszym syfonem wpada główny strumień i korytarz powiększa  swoje rozmiary.  Sekcje wadyczne pomiędzy syfonami osiągają maksimum  6m na 2m, i są znacząco większe niż przebadane fragmenty jaskinii.  Jest też znacząca strata wysokości, włącznie z 4-metrowym wodospadem. Eksploracja została wstrzymana na czwartym syfonie (w sumie pięć syfonów) w Korytarzu Głównego Strumienia.

 

Kreda jest okresem geolgicznym, który trwał od około 145 do 66 milionów lat temu.   Jest to trzeci i ostatni okres ery mezozoicznej, jak równierz najdłuższy. Przy około  79 milionach lat jest to najdłuższy okres geologiczny ccałego fanerozoiku. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa creta, "kreda",  która była wszechobecna w drugiej połowie tego okresu. Jest często skracana K od niemieckiego słowa Kreide.

Kreda była okresem o stosunkowo ciepłym klimacie, rezultatem którego był wysoki pozioim morza co stworzyło liczne śródlądowe morza. Te oceany i morza wypełnione były teraz już wymarłymi gatunkami gadów morskich, amonitów i małży, podczas gdy dinozaury dominowały  ciągle na lądzie. Świat był w większości wolny od lodu, chociaż istnieją dowody na krótkie okresy zlodowaceń podczas chłodnieszej, pierwszej połowy, a lasy sięgały biegunów polarnych. Nowe grupy ssakaów i ptaków pojawiły się w tym czasie.  We wczesnej kredzie pojawiły się kwitnące rośliny i zaczęły się raptownie różnicować, stając się do końca kredy dominującą grupą roślin na całej ziemii co zbiega się z zanikaniem i wymarciem wszechobecnych poprzednio grup roślin nagozalążkowych.

Kreda (wraz z całym mezozoikiem) zakończyła się kredowo-palogenicznym wymieraniem, dużym okresem masowego wymierania, w czasie którego wiele grup w tym nielotne diinozaury, pterozaury i duże gady morskie wyginęły, jak szeroko uważa się na skutek uderzenia dużego asteroidy, który utworzył krater Chicxulub w Zatoce Meksykańskiej.  Koniec kredy jest zdefiniowany gwałtowną granicą kredowo-paleogeniczną (granica K–Pg), geologiczną sygnaturą związaną z masowym wymieraniem jakie miało miejsce pomiędzy erami mezoziczną i kenozoiczną.

 

Black Burn, Ardclinis Pot i okolice 3/8 *Jednodniowa wycieczka*

5,00£Cena
    bottom of page